Ekumenizm, Chrześcijaństwo, Religia - Ekumeniczny Serwis Informacyjny

Parafia Archikatedralna p.w. Trójcy Świętej w Gdańsku Oliwie

Kontynuujemy nasz cykl przedstawiania ciekawych parafii różnych wyznań – ich historii i stanu obecnego. Dziś przedstawiamy Czytelnikom Kościół.pl Parafię Archikatedralną p.w. Trójcy Świętej w Gdańsku Oliwie.

 

Najstarszą świątynią w Gdańsku jest gotycka bazylika archikatedralna w Oliwie, której początki sięgają XII w. i są ściśle związane z działalnością zakonu cystersów.

 

Zakon cystersów został sprowadzony do Oliwy z konwentu z Kołbacza przez księcia pomorskiego Sambora I w 1186 roku i ulokowany w miejscu, gdzie niegdyś znajdowała się wieś Olyva. Nowopowstały konwent przyjął patronat Matki Boskiej i Św. Bernarda. W dwa lata później książę nadał klasztorowi pierwsze przywileje i wyposażył go w położonych w pobliżu siedem wsi. Wzniesione przez zakonników w 1200 roku oratorium przebudowano na kościół na typowo cysterski (wzorowany na kościele w Fontenay). Po obu stronach oratorium, które w tym momencie stało się prezbiterium, zbudowano dwie bliźnie kaplice (po jednej z nich śaldy pozostały). Dobudowano transept oraz zachodni korpus kościoła. Świątynia przyjęła wezwanie Trójcy Świętej, Najświętszej Maryi Panny i Św. Bernarda.
 
Po kolejnych licznych darowiznach książąt pomorskich i prywatnych fundatorów, w 1245 roku klasztor posiadał już 40 majątków, jezioro, 2 jazy i 4 wyspy. Na początku XVI w. do klasztoru należały posiadłości: klasztor augustianów w Swornigaciach, miejscowość Mechowo, folwark z wsią Starzyno, Rumia, Ostrzyce, Chmielonko z młynem, Dzierżążno, Zaspa, Strzyże, Jelitkowo, Brzeźno i Grabiny Duchowne na Żuławach Gdańskich.
 
Klasztor w ciągu swego istnienia był wielokrotnie palony i grabiony - w latach 1226 i 1236 przez pogańskich Prusów, w latach 1243, 1247 i 1252 przez Krzyżaków, zaś w 1577 przez samych gdańszczan (jako odwet za poparcie Stefana Batorego, którego poprzeć nie chcieli gdańszczanie - wówczas gołe mury przed wyburzeniem ocalił oddział kpt. Wejhera). W Wielki Piątek 1350 roku w kuchni klasztornej wybuchł ogromny pożar, który zmienił w ruinę kościół i klasztor. Odbudowa i rozbudowa całego zespołu klasztornego - już w stylu gotyckim - trwała całą drugą połowę XIV w, którą w XVI w. przyspieszył powrót Gdańska do Korony Polskiej. W roku 1626 wielkie starty w zasobach gospodarczych i wyposażeniu kościoła opactwo poniosło z rąk Szwedów, którzy najechali na Polskę.
 
Wojnę polsko-szwedzką zakończyło podpisanie pokoju w Oliwie w nocy z 2 na 3 maja 1660 roku. Wydarzenie to przypominają tablice pamiątkowe i napisy na krużgankach katedry (obecnie teren Gdańskiego Seminarium Duchownego - fot obok) oraz w Sali Pokoju (udostępnianej turystom w ramach Muzeum Diecezjalnego). Okres lat 1589 - 1616 to panowanie opata Dawida Konarskiego, który poza repolonizacją klasztoru ufundował większość wyposażenia renesansowego.
 
Okres szczególnego rozkwitu klasztoru miał miejsce za rządów opata Jacka Rybińskiego (1740-82), który wybudował nowszą część Pałacu Opatów, założył ogród ozdobny, zaprojektowany przez największych mistrzów włoskich (dzisiejszy Park Oliwski), ufundował ambonę, dokonał renowacji kościoła Św. Jakuba oraz wspaniałe zainicjował budowę organów o 110 głosach (podobno jeden z nich naśladuje ludzki), zbudowane przez Jan Wulfa z Ornety, który w trakcie 25 lat pracy (1763-88) wstąpił do zakonu. Śmierc opata Jacka oraz ówczesne warunki polityczne sprawiły, że klasztor zaczął podupadać.
 
Po 645 latach istnienia opactwo cysterskie w Oliwie, na mocy zarządzenia króla pruskiego z 1 października 1831 roku przestało istnieć. Dotychczasowy kościół klasztorny (do tej pory wiernym służył kościół Św. Jakuba) stał się świątynią parafialną. Po utworzeniu diecezji gdańskiej bullą papieża Piusa XII w 1925 roku kościół Świętej Trójcy w Oliwe został ustanowiony katedrą biskupa gdańskiego, zaś w 1975 roku został podniesiony do rangi bazyliki mniejszej. W 1992 roku, po dokonanej przez Jana Pawła II reorganizacji struktury kościoła w Polsce i przekształceniu diecezji gdańskiej w archidiecezję i stolicę Metropolii Gdańskiej, katedra stała się bazyliką archikatedralną.

Obecnie nosi ona wezwanie Trójcy Świętej. Dwukrotnie parafię nawiedził papież Jan Paweł II (1987 i 1999), który podczas swych wizyt na ziemii gdańskiej mieszkał w specjalnie przygotowanym dlań apartamencie w seminarium (pamiątkami są wmurowane w katedrze tablice). W roku Wielkiego Jubileuszu Odkupienia 2000 bazylika oliwska była jednym z 7 kościołów stacyjnych archidiecezji, w których odbywały się uroczystości jubileuszowe.

Liczby

Parafia rzymsko-katolicka p.w. Trójcy Świętej została erygowana w strukturach ówczesnej diecezji włocławskiej, przynależącej w latach 1818-1925 do metropolii warszawskiej , bezpośrednio po kasacie opactwa cysterskiego przez władze pruskie, czyli 1 X 1835.

Za „Schematyzmem Diecezji Gdańskiej 1958” można powiedzieć, że w parafii mieszkało blisko 16 000 osób, a swoim terenem obejmowała od Sopotu praktycznie do Wrzeszcza, obsługując poza kościołem katedralnym także filie: Św. Jakuba Apostoła (do dziś jako kościół filialny, Oliwa - na zdj.), Śś. Apostołów Piotra i Pawła (dziś parafialny, Jelitkowo) oraz MB Królowej Korony Polskiej (od 1988 parafia obsługiwana przez oo. Cystersów, Oliwa) – o obszarze może może świadczyć fakt, że obecnie na tym terenie istnieje 8 parafii.

Od kasaty klasztoru począwszy, a na działaniach wojennych zakończywszy wiele zabudowań klasztornych uległo zniszczeniu lub rozebraniu: bezpośrednio po sekularyzacji parafii zniszczono browar, przeorat oraz folwar. Nie istnieje także dzisiaj już nowicjat. Resztę budynków poklasztornych zaadaptowano na pomieszczenia kurii biskupiej (od 1925, arcybiskupiej – od 1992) oraz przeznaczono na siedzibę Gdańskiego Seminarium Duchownego (od 1957). Po wykonaniu koniecznych remontów stanowią one dzisiaj piękne zabytki. Zamieszkują w nich moderatorzy seminarium, niektórzy profesorowie, alumni, a także metropolita gdański abp Taduesz Gocłowski CM i sufragan gdański bp Zygmunt Pawłowicz.

W kościele Św. Jakuba nabożeństwa sprawowane są w niedziele i święta; tam również działa duszpasterstwo młodzieży. Zazwyczaj także tam odprawiane są ceremonie pogrzebowe przed udaniem się na cmentarz oliwski.

Na terenie parafii znajdują się 2 kaplice w żeńskich domach zakonnych (Najświętszego Serca Pana Jezusa - siosty elżbietanki, Świętej Rodziny – antoninki), kaplica Chrystusa Króla w seminarium oraz kaplica prywatna w rezydencji biskupów gdańskich, kaplica prywatna arcybiskupa gdańskiego oraz kaplica prywatna biskupa pomocniczego.

Obecnie parafię zamieszkuje 9.500 osób, z czego wyznanie rzymsko-katolickie deklaruje 9.100. W kancelarii przechowywane są księgi chrztów (od roku 1879), małżeństw oraz zgonów (od 1941 r.).
 
Od 1991 roku proboszczem parafii jest ks. prałat Brunon Kędziorski, któremu wspierają wikariusze: ks. Grzegorz Leszczyński, ks. Tomasz Koszałka oraz ks. Krzysztof Hapka.

Dodatkową pomocą duszpasterską służą: ks. prałat Franciszek Cybula (emeryt), ks. Mirosław Paracki (dyrektor wydziału katechetycznego Kurii Metropolitarnej Gdańskiej), ks. Zbigniew Zieliński (dyrektor wydziału duszpasterskiego Kurii Metropolitarnej Gdańskiej) oraz dk. Grzegorz Malinowski (alumn Gdańskiego Seminarium Duchownego, odbywający roczną praktykę). Na terenie parafii rezyduje także kanclerz Kurii ks. prałat Stanisław Zięba, kapelan metropolity gdańskiego ks. Wojciech Tokarz, zarząd seminarium oraz niektórzy wykładowcy.
 
Jak dotrzeć?

Do Oliwy trafić bardzo łatwo. Z Gdańska wystarczy jechać w stronę Gdyni aleją Grunwaldzką i przy pętli tramwajowej na wysokości parku oliwskiego skręcić w lewo; z Gdyni, mijając Sopot, takę aleją Niepodległości dojechać na wyokość parku i skręcić w prawo. Szybką komunikacją miejską w Gdyni – 20 minut (stacja Oliwa), z Gdańska tramwajami linii 6, 12 lub 15 – 30 minut. Z Sopotu dodatkowo autobusem linii 117 – 10 minut. Katedra jest widoczna w praktycznie każdy miejscu Oliwy.



Trackback

Trackback URL for this entry: http://www.kosciol.pl/trackback.php/20040108195945971

No trackback comments for this entry.
Parafia Archikatedralna p.w. Trójcy Świętej w Gdańsku Oliwie | 0 komentarzy
Komentarze należą do osób, które je zamieściły. Nie bierzemy odpowiedzialności za ich treść.

Szukaj

Polecamy



EWST.pl
Senior.pl
e-commerce.pl
com-media.pl
egospodarka.pl

Facebook

Patronat Kosciol.pl


Piotr Lorek, Motyw wygnania a doktryna piekła w Nowym Testamencie


Gorące tematy



  • Wielkanoc
  • In vitro
  • Tadeusz Rydzyk i Radio Maryja
  • Lustracja
  • Kreacjonizm i ewolucjonizm
  • Harry Potter
  • Pedofilia i molestowanie
  • Aborcja
  • Eutanazja
  • Homoseksualizm
  • Unieważnienie, stwierdzenie nieważności małżeństwa
  • Menu Użytkownika





    Nie masz jeszcze konta? Załóż sobie Nowy Użytkownik
    Nie pamiętasz hasła?

    Sonda

    Czy uważasz że decyzja Benedykta XVI o zdjęciu ekskomuniki z lefebrystycznych biskupów była słuszna?

    Czy uważasz że decyzja Benedykta XVI o zdjęciu ekskomuniki z lefebrystycznych biskupów była słuszna?

    •  Tak
    •  Nie
    •  Nie mam zdania
    0
    Wyniki
    | 9,784 głosów | 9 komentarzy

    Wydarzenia

    W najbliższym czasie nie ma żadnych wydarzeń